ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΑΝΤΙΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Είναι η θεραπεία που βασίζεται στις διαφορές των καρκινικών από τα φυσιολογικά κύτταρα του οργανισμού και στοχεύει ακριβώς αυτές τις διαφορές, καταστρέφοντας τα καρκινικά κύτταρα και αφήνοντας ανέπαφα τα φυσιολογικά.

Τα καρκινικά κύτταρα έχουν γονιδιακές βλάβες (διαταραχές του DNA) που τα διαφοροποιούν και τους προσδίδουν μεγάλη δυνατότητα ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού. Σε κάθε ογκολογικό ασθενή μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές γονιδιακές βλάβες.

Γενικά οι στοχευμένες θεραπείες δρούν στα καρκινικά κύτταρα ως εξής : α) αναστέλλουν ή αναστρέφουν παράγοντες που οδηγούν σε πολλαπλασιασμό.

β) οδηγούν τα κύτταρα σε απόπτωση (κυτταρικό θάνατο) .

γ) οδηγούν σε διακοπή της δημιουργίας νέων αγγείων και κατ’ επέκταση στον κυτταρικό θάνατο λόγω διακοπής της αιμάτωσης.

δ) ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς που καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα.

ε) συνδεόμενες με τοξικό παράγοντα καταστρέφουν επιλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα.

Στην κλινική πράξη, χρήση των στοχευμένων θεραπειών γίνεται:

  1. στον καρκίνο του μαστού η ανίχνευση της ενίσχυσης του ογκογονιδίου HER – 2 , οδήγησε στη θεραπευτική χρήση του φαρμάκου Trastuzumab (Herceptin).

  2. Στον καρκίνο του παχέος εντέρου, η έλλειψη μεταλλάξεων των ογκογονιδίων Κ-ras , N- ras , οδήγησε στη θεραπευτική δράση των φαρμάκων Cetuximab ( Erbitux ) και Panitumumab ( Vectibix ) και η αντιαγγειογενετική δράση της Bevacizumab ( Avastin ) στην θεραπευτική χρήση σε μεταστατική νόσο.

  3. Στον καρκίνο του πνεύμονος ( μη μικροκυτταρικό ) , η μετάλλαξη του EGFR οδήγησε στην θεραπεία απο το στόμα με αναστολείς του EGFR , Gefitinib ( Irresa) , Erlotinib ( Tarceva) , χωρίς τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας και εντυπωσιακά αποτελέσματα . Σήμερα η ανοσοθεραπεία αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής σε μη μικροκυτταρικό καρκίνο πνεύμονος χωρίς μετάλλαξη EGFR ή ALK.

  4. Στο μεταστατικό κακόηθες μελάνωμα, νόσο ανθεκτική στην χημειοθεραπεία, η μετάλλαξη BRAF , οδήγησε στη θεραπεία απο το στόμα με Vemurafenib (Zelboraf) ή Dabrafenib (Tafilnar) με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Επίσης η ανοσοθεραπεία και εδώ προσφέρει μακρά επιβίωση.

  5. Στο μεταστατικό καρκίνο του νεφρού, νόσο επίσης ανθεκτική στην χημειοθεραπεία, η θεραπεία απο το στόμα με αντιαγγειογενετικούς παράγοντες, οδήγησε σε μακρά επιβίωση.

  6. Η ανεύρεση της μετάλλαξης c – Kit στους στρωματικούς όγκους του πεπτικού , οδήγησε στη θεραπεία με Imatinib (Glivec) , και μετέτρεψε μια χημειοάντοχη θανατηφόρα νόσο, σε ιάσιμη.

Βλέπουμε λοιπόν ότι με την ανακάλυψη των οδών της καρκινογένεσης , αναπτύσσονται στοχευμένες θεραπείες που εξασφαλίζουν για κάθε ασθενή εξατομικευμένη και αποτελεσματική θεραπεία, χωρίς τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας.

Θέλω να επισημάνω μια σύγχυση που υπάρχει όσον αφορά τον όρο στοχευμένη – εξατομικευμένη θεραπεία του καρκίνου, που χρησιμοποιείται λανθασμένα, για τη διενέργεια test χημειοευαισθησίας σε υλικό βιοψιών. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με την στοχευμένη θεραπεία. Οι οδηγίες της Αμερικανικής Ογκολογικής Εταιρείας ( ASCO , 2011 ) είναι να μην χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη το αποτέλεσμα των tests χημειοευαισθησίας.

Γ. Παυλάκης

Παθολόγος Ογκολόγος

Αθήνα 23-11-2016

Leave a Reply

Your email address will not be published.