ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

Η παχυσαρκία ορίζεται ως ο αυξημένος δείκτης μάζας σώματος. Ο δείκτης μάζας σώματος υπολογίζεται ως εξής : διαιρούμε το βάρος σώματος ( σε kg ) με το τετράγωνο του ύψους ( σε m ) .

Ο φυσιολογικός δείκτης μάζας σώματος είναι για τους άνδρες 19,5 – 24,9 kg/m2 , και για τις γυναίκες 18,5 – 23,5kg/m2 .

Άνω του 30kg/m2 , ορίζεται ως παχυσαρκία.

Η αυξημένη εμφάνιση καρκίνου σε παχύσαρκους , αναγνωρίζεται πλέον επίσημα και υπολογίζεται ότι στις ΗΠΑ, η παχυσαρκία ευθύνεται για το 14% του θανάτου από καρκίνο στους άνδρες, και το 20% στις γυναίκες . Για τους άνδρες η μεγαλύτερη επίπτωση της παχυσαρκίας , είναι σαφής στον καρκίνο του ήπατος , στομάχου , παγκρέατος, παχέος εντέρου , ενώ για τις γυναίκες στον καρκίνο της μήτρας και του μαστού.

  • Επίσης και μετά τη διάγνωση του καρκίνου , η πρόγνωση των παχύσαρκων ογκολογικών ασθενών είναι χειρότερη από των άλλων ασθενών.

Οι αιτιοπαθογενετικοί μηχανισμοί παχυσαρκίας και καρκίνου είναι :

α) αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης και insulin – like growth factor – 1.

β) χρόνια φλεγμονώδης κατάσταση του λιπώδους ιστού.

γ) αυξημένα επίπεδα ορμονών ( οιστρογόνων ) .

Αναλυτικά :

α) : Η ινσουλίνη συνδέεται με τον υποδοχέα της στο κύτταρο και αυξάνει την πρόσληψη γλυκόζης , τη σύνθεση πρωτεϊνών, και τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό . Ο insulin – like growth factor – 1 εκκρίνεται από το ήπαρ και συνδέεται στο κύτταρο μέσω του ομώνυμου υποδοχέα , έχοντας τις ίδιες ιδιότητες με την ινσουλίνη . Στους μύς, η ινσουλίνη αυξάνει τη πρόσληψη γλυκόζης και τη σύνθεση γλυκογόνου , ενώ στον λιπώδη ιστό ρυθμίζει την εναπόθεση λίπους . Εάν έχουμε αυξημένα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης για παρατεταμένη περίοδο , ως αποτέλεσμα αυξημένης πρόσληψης τροφής ,η ινσουλίνη προκαλεί την αποθήκευση λίπους στους μυς . Τελικά αναπτύσσεται παχυσαρκία , αντίσταση στην ινσουλίνη με συνοδό υπερινσουλιναιμία η οποία αυξάνει και την παραγωγή insulin – like growth factor – 1 από το ήπαρ προκαλώντας αμφότερα αύξηση του κυτταρικού πολλαπλασιασμού και ως εκ τούτου πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου.

β) : Ο λιπώδης ιστός, παλαιότερα θεωρούνταν ως χώρος αποθήκευσης ενέργειας . Σήμερα όμως θεωρείται ενεργό ενδοκρινικό όργανο . Είναι πλούσια πηγή λιποκινών που είναι υπεύθυνες για χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση . Η χρόνια φλεγμονή του λιπώδους ιστού στην παχυσαρκία , είναι σημαντικότατος παράγοντας πρόκλησης καρκίνου . Καθώς στον πλεονάζοντα λιπώδη ιστό προκαλείται υποξία , λόγω της αδυναμίας επαρκούς αιμάτωσής του , κάποια λιποκύτταρα πεθαίνουν με αποτέλεσμα την πρόκληση χρονίας φλεγμονής , τον πολλαπλασιασμό των μακροφάγων , και τη φαγοκυττάρωσή τους . Ελεύθερα λιπαρά οξέα από τα κατεστραμμένα λιποκύτταρα , προκαλούν την παραγωγή παραγόντων φλεγμονής ( tumor necrosis factor -a , ιντερλευκίνη-1β , ιντερλευκίνη-6 ) . Επίσης υπερπαραγωγή λεπτίνης . Όλοι αυτοί οι παράγοντες , προκαλούν γενετική αστάθεια, λόγω βλαβών του DNA .

γ) : Η υπερπαραγωγή των οιστρογόνων στην μετεμμηνοπαυσιακή γυναίκα γίνεται απο τον λιπώδη ιστό μέσω του ενζύμου αρωματάση , που μετατρέπει τα ανδρογόνα των επινεφριδίων σε οιστρογόνα . Η περίσσεια λιπώδους ιστού συνεπάγεται αυξημένη παραγωγή οιστρογόνων , που αυξάνουν την υπερπλασία του ενδομητρίου και προκαλούν βλάβες στο DNA , που ευθύνονται για τον καρκίνο ενδομητρίου και μαστού . Ο καρκίνος του ενδομητρίου, έχει την ισχυρότερη σύνδεση με την παχυσαρκία . Το 57% των περιπτώσεων καρκίνου του ενδομητρίου, στις HΠΑ , οφείλεται στην παχυσαρκία.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

  1. Μείωση θερμιδικής πρόσληψης με προγράμματα δίαιτας. Αποφυγή ποτών τύπου cola .

  2. Αύξηση της φυσικής δραστηριότητας με άσκηση. Για παράδειγμα απαιτείται μέσης έντασης άσκηση, συνολικά πάνω από 150′ εβδομαδιαίως , ή έντονη άσκηση πάνω από 75′ εβδομαδιαίως.

Γεώργιος Παυλάκης

Παθολόγος Ογκολόγος

Αθήνα

6/1/2017

Leave a Reply

Your email address will not be published.